Adeco

Proizvodnja motornih i industrijskih ulja i specijalnih tečnosti

Proizvodni program +
SAVET STRUČNJAKA
19
APR
ŠTA TREBA DA ZNATE O MOTORNOM ULJU

Motorno ulje ima zadatak da podmazuje, hladi, ispira, zaptiva i da vrši antikorozivnu zaštitu motora. Sastoji se od baznog ulja, paketa aditiva i modifikatora indeksa viskoznosti.

Najosnovnija podela motornog ulja izvršena je na osnovu toga za koji se motor koristi:
- za 4-taktne motore (benzinske i dizel);
- za 2-taktne motore;
- za brodske motore.

Podela prema vrsti baznog ulja, motorno ulje se deli na:
- Mineralno;
- Polusintetičko;
- Sintetičko.

Mineralno bazno ulje, proizvodi se rafinacijom nafte ili rerafinacijom korišćenih mazivih ulja. Nazivaju se i konvencionalna bazna ulja. Hidrokrekovano bazno ulje dobija se posebnim postupkom rafinacije nafre (hidrokrekovanje) i spadaju u nekonvencionalna bazna ulja.

Sintetičko bazno ulje, proizvodi se hemijskom sintezom različitih komponenata različitim tehnološkim postupcima.

Polusintetičko bazno ulje, predstavlja mešavinu mineralne i bazne komponente, u različitim odnosima.

Motorna ulja, proizvedena od mineralnog baznog ulja su jeftinija, dok ona koja su proizvedena od sintetičkog baznog ulja su skuplja, ali imaju bolju termičku stabilnost, utiču na lakši start motora, kao i na manju potrošnju goriva.

Prema viskoznosti, motorna ulja se dele na monogradna i multigradna. Monogradna ulja se dele na zimska (imaju oznaku npr. 20W) i letnja . Multigradna ulja su namenjena za sve sezone, jer sadrže polimerne aditive od kojih je najznačajniji modifikator indexa viskoznosti. Oznaka za viskoznost ulja definisana je standardom SAE J 300.

Prema kvalitetnom nivou motorna ulja su klasifikovana prema podeli:
- API (American Petroleum Institute), koja je uvedena 1947. godine;
- ACEA (Association of Europen Automotive Manufactures), uvedena početkom 70-tih godina prošlog veka;
- Originalnih specifikacija proizvođača: MAN, Volvo, MB, VW i dr.

API klasicikacija zasniva se na označavanju pomoću dva slova, prefix+sufix. Prefiksna oznaka može biti S (za benzinske motore) i C (za dizel motore). Sufiksi su označeni slovima abecede, počevši od A koji iznačava najniži kvalitet, te prema padajućem abecednom nizu raste i kvalite motornog ulja.

ACEA klasifikacija se sastoji od slova ili slova koje ukazuju na klasu (npr. E predstavlja grupu za teške uslove rada) i broja koji definiše kategoriju (npr. 9 u E9). Što je veći broj u sufiksu, to je i viši kvalitet motornog ulja.

 ACEA A – ulja za benzinske motore u putničkim automobilima;
 ACEA B – ulja za dizel motore u putničkim automobilima i lakim teretnim vozilima;
 ACEA C - ulja za motore sa obradom izduvnih gasova;
 ACEA E – ulja za dizel motore u komercijalnim vozilima (kamioni, autobusi itd.).

Na kvalitet motornih ulja, osim baznog ulja, utiče i paket aditiva, odnosno, aditivi daju pravi kvalitet motornom ulju. Aditivi koji se koriste u proizvodnji motornih ulja su: antipenušavci, za zaštitu od habanja, EP aditivi, aditivi za zaštitu od korozije, antioksidanti, deterdženti, disperzanti, deelmulgatori.

Motorno ulje namenjeno 2-taknim motorima, razlikuje se od motornih ulja namenjenim 4-taktnim motorima. Pošto 2-taktni motor nema karter u kome se nalazi ulje, ulje mora da se meša sa gorivom, čime ujedno i podmazuje motor i sagoreva zajedno sa gorivom. Zbog toga, ono u sebi mora da sadrži bespepelne aditive, što omogućava njegovo potpuno sagorevanje bez stvaranja naslaga na svećici motora, što dovodi do zastoja u radu motora. Umesto mineralnog ulja, zbog svojih boljih osobina, sve više su u upotrebi polusintetička i sintetička ulja namenjena 2-taktnim motorima. Viskoznost motornog ulja za 2-taktne iznosi SAE 30 ili SAE 40.

Motorna ulja namenjena podmazivanju brodskih motora (naročito srednjehodnih motora), zbog visokog sadržaja sumpora u gorivu, u sebi imaju veliku alkalnu rezervu, te se totalni bazni broj (TBN) kreće od 80-120.

>NAZAD NA SAVET STRUČNJAKA